20.11.2024 Eko turizam u prekograničnom području između Srbije i BiH: Posmatranje ptica u prekograničnom području
Caritas Šabac, Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbijei Crveni Križ Tuzlanskog kantona pozivaju ljubitelje boravka u prirodi da istraže nove rute za posmatranje ptica u Međunarodno značajnom području za ptice Donje Podrinje u Srbiji i Zaštićenom pejzažu Konjuh u Bosni i Hercegovini. Staze na kojima se mogu otkriti i posmatrati čudesne ptičje vrste, osmišljene su u okviru zajedničkog projekta ovih organizacija, koji za cilj ima da se u prekograničnoj oblasti stvori novi turistički sadržaj koji će u svom fokusu imati upravo posmatranje ptica (eng. birdwatching), hobi koji i u svetu i kod nas ima sve više poklonika.
Zaštićeni pejzaži Konjuha na preko 8 hiljada hektara objedinjuju raznovrstan reljef: šumska staništa različitih sastojina, brojne potoke i rečice između kojih se izdižu grebeni sistemi, te ne čudi da svoj stalni ili povremeni dom ovde pronalaze 103 vrste ptica. One koje se češće viđaju poput različitih senica, zeba i orlova, drozd imelaš i drozd pevač, crna žuna,ali i one retke kao što su planinski detlić, najređa i najugroženija vrsta Bosne i Hercegovine, srednji detlić koji na evropskom nivou ima najmanju brojnost, zatim troprsti detlić, vodenkos, dugorepa sova, leštarka…
Na nešto više od dva sata vožnje od Konjuha ka severoistoku, prostire se Međunarodno značajno područje za ptice Donje Podrinje, još jedna nezaobilazna i atraktivna lokacija za sve posmatrače ptica i fotografe prirode. Svojim brzim i promenljivim tokom reka Drina je napravila jedinstveno područje u Srbiji sastavljeno od meandara, strmih obala, šljunkovitih sprudova, a tu je prisutno i još preko 50 šljunkara ispunjenih vodom. Jedino nacionalno gnezdilište male čigre nalazi se upravo ovde. Najveća populacija žalara slepića, značajno gnezdilište polojke, kolonije bregunica, retki parovi pčelarica i crne rode - ukupno je ovde zabeleženo preko 100 vrsta ptica, a procenjuje se da ih ima oko 150.
“Ptice koje žive u ovim područjima ozbiljan su turistički potencijal kojim se mora pametno upravljati. Veliki je broj posmatrača ptica iz sveta koji prelaze hiljade kilometara i dolaze u naše podneblje da bi napravili snimak neke retke i ugrožene vrste. Broj tzv. birdwatchera je sve veći i u našem podneblju jer ljudi žele da se vrate prirodi. Upravo zato smo i izradili po jednu mapu za oba područja sa stazama koje povezuju najatraktivnije lokacije i garantuju nezaboravan ptičarski doživljaj”,kaže Sandra Jovanović, ornitološkinja Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije koja je kreirala mape zajedno sa kolegama, zaposlenima u JP “Zaštićeni pejzaži Konjuh” i uz podrušku Crvenog križa Tuzlanskog kantona.
Mapa Zaštićenog pejzaža Konjuh obuhvata čak 32 lokaliteta, a mapa Međunarodno značajnog područja za ptice Donje podrinje 8 lokaliteta na kojima se mogu posmatrati ptice, do kojih vode staze različite težine. Od onih laganih i rekreativnih do onih koje podrazumevaju bolju fizičku spremu. Mape se mogu besplatno preuzeti na sajtu pticesrbije.rs.
Kreiranje ovih mapa tek je jedan deo saradnje ovih organizacija u okviru projekta „Eko turizam u prekograničnom području između Srbije i BiH: posmatranje ptica u prekograničnom području“koji sufinansira Evropska unija u okviru finansijskog instrumenta pretpristupne pomoći (IPA II) kroz Program prekogranične saradnje Srbija - Bosna i Hercegovina 2014-2020. Ugovor za sufinansiranje sredstvima Evropske unije potpisan je sa Ministarstvom finansija Republike Srbije - Sektorom za ugovaranje i finansiranje programa iz sredstava Evropske unije.
Sprovedeno je nekoliko koraka koji za cilj imaju da podstaknu socio-ekonomski razvoj prekogranične oblasti kroz razvoj ekološkog turizma. Duž kreiranih staza u oba područja postavljene su po 2 table sa informacijama oornitofauni, napravljena je publikacija o posmatranju ptica u prekograničnom području namenjena turističkim vodičima, a sa obe strane Drine organizvovan je i kurs za turističke radnikeu okviru kojeg su i sami naučili kako da postanu vodiči u posmatranju ptica.
Takvu turističku ponudu, dopuniće i proizvodi za ptice – kućice, hranilice i zrnasta hrana, koji će biti plasirani na tržište a praviće bi ih upravo ljudi koji žive u prekograničnoj oblasti odnosno u opštinama Bogatić, Šabac, Loznica i opštinama Tuzlanskog kantona – Banović, Živinice i Kladanj. Primarni cilj ove proizvodnje jeste da se uključe seoska domaćinstva koja bi time unapredila svoje poslovanje, ali takođe i korisnici socijalne pomoći i osobe sa invaliditetom.
